Trong bối cảnh ô nhiễm môi trường tại các đô thị lớn đang trở thành bài toán nan giải, Chính phủ đã ban hành những quy định nghiêm ngặt hơn về kiểm soát phát thải từ phương tiện giao thông. Bước sang năm 2026, Việt Nam chính thức bước vào giai đoạn then chốt của lộ trình áp dụng các tiêu chuẩn khí thải mới. Việc nắm vững quy trình kiểm định khí thải xe cơ giới 2026 không chỉ giúp các chủ xe tuân thủ pháp luật mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và nâng cao tuổi thọ cho phương tiện.
1. Bối cảnh và lộ trình áp dụng kiểm định khí thải năm 2026
Từ ngày 1/1/2026 và mốc tiếp theo vào tháng 3/2026, các quy định về khí thải tại Việt Nam có sự chuyển mình mạnh mẽ. Theo các văn bản pháp luật mới nhất về Trật tự an toàn giao thông đường bộ và Bảo vệ môi trường, lộ trình kiểm soát khí thải được phân tầng rõ rệt dựa trên năm sản xuất và loại hình phương tiện.
Đối với xe ô tô lưu hành:
Lộ trình áp dụng mức tiêu chuẩn khí thải (tương đương Euro) được xác định như sau:
- Xe sản xuất trước năm 1999: Áp dụng mức tiêu chuẩn khí thải mức 1 (tương đương Euro 1).
- Xe sản xuất từ năm 1999 đến 2016: Áp dụng mức tiêu chuẩn khí thải mức 2 (tương đương Euro 2).
- Xe sản xuất từ năm 2017 đến 2021: Bắt đầu từ tháng 3/2026, nhóm xe này phải đạt tiêu chuẩn mức 3 (tương đương Euro 3) trên phạm vi toàn quốc. Riêng tại Hà Nội và TP.HCM, các yêu cầu có thể thắt chặt hơn để hướng tới mức 4.
- Xe sản xuất từ năm 2022 trở đi: Phải đạt tiêu chuẩn mức 4 (tương đương Euro 4).
Đối với xe mô tô, xe gắn máy:
Đây là điểm mới đáng chú ý nhất trong năm 2026. Sau giai đoạn chuẩn bị, dự kiến từ ngày 30/6/2026, Việt Nam sẽ bắt đầu triển khai kiểm định khí thải bắt buộc đối với xe máy. Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN 99:2025/BNNMT) quy định rõ các ngưỡng phát thải về CO (Cacbon Monoxit) và HC (Hydrocacbon) mà phương tiện hai bánh phải đáp ứng để được phép lưu thông.
2. Chi tiết quy trình kiểm định khí thải xe cơ giới 2026
Quy trình kiểm định năm 2026 được chuẩn hóa để đảm bảo tính khách quan, nhanh chóng và chính xác. Dưới đây là các bước thực hiện tại các trung tâm đăng kiểm và cơ sở kiểm định được cấp phép.
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ và phương tiện
Chủ xe cần mang theo các giấy tờ cần thiết bao gồm:
Giấy chứng nhận đăng ký xe (bản chính hoặc bản sao có xác nhận của ngân hàng).
Giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường (đối với xe ô tô đang trong chu kỳ kiểm định).
Lưu ý quan trọng: Trước khi đưa xe đi kiểm định, chủ xe nên cho xe khởi động và chạy ấm máy khoảng 5-10 phút. Động cơ ở nhiệt độ vận hành tiêu chuẩn sẽ cho kết quả đo khí thải chính xác nhất.
Bước 2: Tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ
Nhân viên tại cơ sở kiểm định sẽ đối chiếu thông tin phương tiện trên hệ thống dữ liệu quốc gia với giấy tờ thực tế. Nếu thông tin trùng khớp, xe sẽ được lập phiếu kiểm soát và đưa vào dây chuyền kiểm tra. Tuy nhiên, nhiều chủ xe vẫn thắc mắc liệu năm 2026 xe ô tô cũ lên phom mới có đăng kiểm được không. Câu trả lời phụ thuộc vào việc thay đổi đó có làm biến dạng kết cấu chịu lực hoặc vượt quá kích thước bao ngoài hay không. Nếu chỉ là thay đổi mặt ca-lăng hoặc đèn theo đúng quy chuẩn, xe vẫn có thể vượt qua bước hồ sơ này.
Bước 3: Kiểm tra trạng thái kỹ thuật chung
Trước khi đo khí thải, kỹ thuật viên sẽ kiểm tra sơ bộ hệ thống nạp nhiên liệu, hệ thống xả và tình trạng động cơ. Các trường hợp xe bị chảy dầu, hở cổ pô hoặc có hiện tượng khói đen dày đặc có thể bị từ chối kiểm định ngay từ bước này để yêu cầu sửa chữa.
Bước 4: Thực hiện đo khí thải bằng thiết bị chuyên dụng
Tùy vào loại động cơ (xăng hay diesel), quy trình đo sẽ có sự khác biệt:
- Đối với động cơ xăng: Sử dụng đầu dò đưa vào ống xả để đo nồng độ CO (%) và HC (ppm) ở chế độ không tải (idle). Thiết bị đo phải đạt chuẩn QCVN 103:2024.
- Đối với động cơ diesel: Thực hiện đo độ khói bằng phương pháp gia tốc tự do. Kỹ thuật viên sẽ đạp ga để động cơ đạt tốc độ vòng quay cực đại và máy đo sẽ ghi lại giá trị độ cản quang của khí thải.
Bước 5: Phân tích kết quả và cấp chứng nhận
Kết quả từ máy đo sẽ được truyền trực tiếp về máy chủ.
- Nếu đạt chuẩn: Xe được cấp Giấy chứng nhận kiểm định khí thải (hoặc tích hợp vào tem đăng kiểm đối với ô tô). Thông tin này cũng sẽ được cập nhật lên tài khoản định danh điện tử của chủ xe.
- Nếu không đạt: Chủ xe nhận được phiếu thông báo kết quả không đạt, trong đó ghi rõ chỉ số vượt ngưỡng. Chủ xe cần đưa xe đi bảo dưỡng, thay thế bộ lọc khí thải hoặc điều chỉnh hệ thống phun nhiên liệu trước khi quay lại tái kiểm định.
3. Các tiêu chuẩn kỹ thuật cần đáp ứng trong năm 2026
Việc hiểu các con số kỹ thuật sẽ giúp chủ xe chủ động hơn trong việc bảo trì phương tiện.
Chỉ số CO và HC đối với động cơ xăng
Với các dòng xe sản xuất từ năm 2017 trở đi, ngưỡng CO thường yêu cầu dưới mức 0.5% thể tích và HC dưới 300 ppm. Đối với xe máy đời cũ, mức CO có thể nới lỏng hơn nhưng không được vượt quá 4.5%.
Độ khói đối với động cơ Diesel
Độ khói của xe tải, xe khách sử dụng dầu diesel thường được đo bằng đơn vị % hoặc hệ số hấp thụ ánh sáng. Các xe đời mới áp dụng Euro 4, Euro 5 yêu cầu độ khói cực thấp, đòi hỏi hệ thống lọc hạt diesel (DPF) phải hoạt động hoàn hảo.
4. Giải pháp để xe vượt qua kỳ kiểm định khí thải
Để đảm bảo xe đạt chuẩn ngay từ lần đo đầu tiên, các chuyên gia từ Chợ Xe Việt đưa ra những lời khuyên sau:
- Thay dầu nhớt định kỳ: Dầu nhớt cũ làm tăng ma sát và khiến động cơ hoạt động kém hiệu quả, dẫn đến khí thải bẩn hơn.
- Kiểm tra hệ thống lọc gió: Lọc gió bẩn khiến hỗn hợp nhiên liệu bị "giàu xăng", cháy không hết và sinh ra nhiều CO.
- Vệ sinh kim phun, buồng đốt: Sau một thời gian sử dụng, muội than bám vào buồng đốt làm giảm hiệu suất cháy. Sử dụng các dung dịch vệ sinh chuyên dụng là giải pháp hiệu quả.
- Sử dụng nhiên liệu chuẩn: Với các xe đạt chuẩn Euro 4, Euro 5, việc đổ nhầm xăng hoặc dầu chất lượng thấp (không đạt chuẩn mức 4, mức 5 tương ứng) là nguyên nhân hàng đầu khiến cảm biến khí thải báo lỗi.
5. Tác động của quy định kiểm định khí thải đến thị trường xe cũ
Sự thắt chặt về tiêu chuẩn khí thải năm 2026 chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến giá trị của các dòng xe đời sâu. Những mẫu xe sản xuất trước năm 2008 hoặc các dòng xe không đạt tiêu chuẩn Euro 2 có thể gặp khó khăn khi lưu hành tại các vùng lõi đô thị. Ngược lại, những chiếc xe đời mới, bảo dưỡng tốt sẽ giữ giá và được ưa chuộng hơn trên thị trường xe đã qua sử dụng.
Bạn đang có nhu cầu mua bán xe ô tô cũ, mới và lo lắng về các quy định kiểm định khí thải năm 2026? Hãy truy cập ngay Chợ Xe Việt – nền tảng kết nối mua bán xe uy tín hàng đầu hiện nay. Tại đây, chúng tôi cung cấp danh mục xe đa dạng, thông tin minh bạch về đời xe và tình trạng kiểm định, giúp bạn dễ dàng chọn được chiếc xe đạt chuẩn Euro 4, Euro 5 ưng ý. Chợ Xe Việt cam kết đồng hành cùng khách hàng trong việc thẩm định chất lượng phương tiện, đảm bảo mỗi giao dịch đều mang lại sự an tâm tuyệt đối về cả pháp lý lẫn kỹ thuật.
